Diisaayu xoolu mbooloo mi ci yaay yu wéet
Doom bu juddu ci biti sey, yenn saa yi ñu àtte ko lool, te baat bu ñaaw bii « caga » dañu koy jëfandikoo ba tey ngir xiir jigeen yu tàggoo ak yu jëkkër faatu ñu séyaat. Yaay yu wéet yu bari tàggoo nañu, jëkkër faatu walla dem bitim réew. Sa dund yaa ko moom.
Delloo sa kóolute balaa ngay seet
Balaa ngay xam kenn, jël jamono ngir gisaat sa bopp: ab njàng, ab liggéey bu lay indil xaalis, ab natt ak say xarit. Jigeen ju yëg ne yelloo na dafay gën a gaaw a xam góor yiy ko suufeel walla bëgg jariñoo wéetaayam.
Góor yiy daw ak yiy des
Yenn góor dañuy réer bu ñu xamee ne am nga doom; ñeneen dañu ciy gis ab alal. Góor gu takku dafay laaj ci sa doom ju góor walla ju jigeen, dox ci sa yoon, te du la wax mukk nga tànn ci diggante moom ak xale bi.
Barab yu ndaje yu méngoo ak nekk yaay
Ndajey waajuri ndongo yi, mbootaayu jigeen yi, mbooloo jaaykat yu jigeen ci marse, njàngum alfabetisaasioŋ walla chorale: barab yooyu dañuy may ñu xamante te génnul guddi. Xaritoo yi fa juddoo dañuy faral di ubbi buntu xaritoo bu mujj di mbëggeel.
Ci internet: nekk ci sutura te yor sa yoon
Ci application, wax ne yaay nga te bul wone sa doom. Bul feeñal sa gox walla lekool bi. Bu góor gi sàkku mu xam sa adrees walla mu ñëw « nuyu rekk », màndarga bu war a yee la: wóolu dafay tàmbali ci barab yu ñépp xam.
Fiiru ki di wone ne mooy musal xaalis
Naxkat yi dañuy seet yaay yuy wax seeni jafe-jafe te def ni ñoo leen di musal: dig ñu fey lekool, ubbil leen bitig walla jox leen tukki. Ginnaaw ga, dafay ñëw ñaanu xaalisu dossier. Yenn góor dañuy fey ci dëgg, ba noppi laaj déggal walla noppi.
Sextorsion: tiitaange gu ñu wara jàppe ni lu am solo
Yaay bu wéet man nañu ko fiir ak nataal yu nëbbu yu mu yónnee ak wóolu, ba noppi tëkku ko ne dañu koy siiwal ci njabootam. Ñu bari dañuy noppi: ci 2025, CDP jàpp na 456 cyberviolence, 20 tóoj rekk. Dencal firnde yi, bul fey mukk, yeneel.
Wone góor gu lay ñaan sa waajur
Ci njaboot yu bari ci Senegaal, góor gu bëgg séy ak yaay bu ndaw dafay jaare ci yaayam, baayam walla nijaayam. Yoon woowu dafay wone ne dafay yor itam xale bi. Góor gu bañ a xam sa njaboot, lu bari takkuwul.
Palaasu baayu xale bi
Bu baay bi nangu xale bi, am na sañ-sañ ak warugal. Article 277 dafa tëral kilifteef bu waajur yi bokk, waaye bàyyi ko kàddu gu mujj bu ñu juddoo; yaay yu wéet yu bari dañuy sonn ngir am paaspoor. Nawle bu mat dafay fonk lëkkaloo boobu.
Nangu doom ak turu xale bi
Article 196 bu Code de la famille dafa tere seet baay ci biti sey, lu dul baay bi nangu ko ci coobareem, te article 52 dafa sàkku mu teew ngir bind turam. Waaye bindal xale bi: lu tollu ci benn xale ci juróom amul état civil.
Sey bu boole sa doom
Balaa ngay nangu, waxtaan ci lu leer: xale bi ndax dina dëkk ak yaw, ci sa yaay, walla ci këru sa jëkkër? Kan moy fey lekool? Mbir yooyu ñoo tollook warugal bi. Sunu gindi ngir ndaw yi am ay doom am na yeneen digle.
Jëm kanam ngir sa bopp ak sa doom
Yaay bu ndaw warul nangu góor ndax ragal a des moom kepp walla ngir noppal kàddu yi. Def say xarit seede ci say tànn, tànnal profil yu ñu seet te denc sa boppu xaalis ba kóllëre gi dëgër.
Tappi yi yaay bu ndaw di jaar ba am diggante bu dal
- Dalalal sa doxalin ak say xaalis ngir bañ a sukkandiku ci kenn bés bu ngay xam ab góor.
- Wax ci sa profil ne yaay nga, te bul def nataalu xale bi walla xibaar ci lekoolam walla sa gox.
- Laajal woote video ba noppi ndaje bëccëg ci barab bu nit ñi bari, te nga xamal sa xarit walla sa jigeen.
- Xoolal ay weer jikkoy góor gi balaa muy gis sa doom.
- Bàyyil mu jaare ci sa njaboot, ba noppi ngeen waxtaan ci dëkkuwaay, lekool ak pañsioŋ.
- Sey ci diine ba noppi ci meeri, te nga seet ndax kayiti xale bi mat nañu.
Ay misaal ci xaalis ngir yaay bu ndaw buy def ay ndaje
| Mbir | Njëg | Xam ko |
|---|---|---|
| Profil ci application | Amul njëg walla formule buy fey bu wuute | Bul fey balaa ngay seet ndimbal bi |
| Toppatoo xale yi ci génn yi | Dafay wuute, njaboot gi faral koy def | Sos mbooloo ndimbalante ci diggante yaay yi |
| Ndaje ci dëkk bi | Lu tuuti, limu | Kafe walla jus bu réew mi doy na ngir xamante |
| Kayiti état civil ngir xale bi | Xaalisu administraasioŋ bu wuute | Laajal ci meeri walla ci centre d'état civil |
| Naxe ki di wone ne mooy musal | Xaalis bu ñu dencoon bu réer ak bor | Benn may bu dëggu du laaj nga fey dara |
Kayit ak moytu ngir yaay bu wéet
- Nataal yu bees yu yaw, te sa doom nekkul ci
- Ab leeral bu dëggu ci sa anamu yaay
- Kàrtu identite bu nga warul yónnee mukk ku nga xamul
- Kayitu juddu xale bi ak kayitu nangu bu am
- Àttebu yoon ci toppatoo xale bi walla pañsioŋ, bu amee
- Kayitu juddu ak certificat de résidence ngir sey bi
Li di dugal yaay bu ndaw ci loraange
- Nangu xaalis walla may yu rëy ci góor gu nga xamul bu baax, mu mujj di laaj ngay déggal walla ay fey.
- Bàyyi nawle bu bees ak xale bi moom kepp balaa ngay xam njabootam te seet ni ñu ko xame.
- Yónnee nataal yu nëbbu ci ku ngeen di waxtaan ci internet te di dig sey, loolu dafay def sa njaboot ci tëkku.
- Nëbb ne am nga doom ci njëlbéenu diggante bi, loolu dafay yàq wóolu bés bu ngay ko wax.
- Gaawantu ci sey ngir rawe kàddu yi ci njaboot, te xamuloo bu baax góor gi ak li mu bëgg.
Li yaay yu ndaw yu Senegaal di laaj seen bopp
Ndax yaay bu ndaw man na séy ak góor gu masula séy?
Waaw, loolu lu bari la. Yenn saa yi njabootu góor gi moo ko bañ, du moom. Bàyyil mu waxtaan ak waajuram; bu la sàmmee ci lu sax, màndarga bu baax la ci kóllëreem.
Ndax baayu sama doom man na tere sama diggante bu bees?
Du man a tere nga tàmbaliwaat sa dund. Waaye bu am sañ-sañ ci xale bi, toppatoo, dëkkuwaay ak nemmeeku dañu aju ci ay àtte yu ñu soppiwul te nanguwuñu walla amul àtte. Xamal sa sañ-sañ yi.
Naka laa xame góor gu bëgg rekk jariñoo sama wéetaay?
Dafay bariloo ay kàddu yu neex, bañ la wone ay mbokkam, bëgg ñëw sa kër ci lu gaaw te leeralul ay mébétam. Góor gu takku dafay nangu dox ndànk, ndaje ci barab yu ñépp xam ak teewaayu sa njaboot.
Ndax dama wara wax sama anam ci bataaxal bu jëkk bi?
Li gën mooy nga wax ko ci sa profil walla ci waxtaan yu jëkk yi. Soxlaawul nga leeral sa démb: wax rekk ne yaay nga te sa doom bokk na ci sa mébét. Leer gii dafay moytu naqar te dàq profil yu takkuwul.
Ndax baay bi nanguwul sama doom war na fey pañsioŋ?
Article 215 bu Code de la famille man na war góor mu fey pañsioŋ sax bu ñu tëralul ci yoon ne mooy baay bi. Laajal ci maison de justice. Njiitu réew mi Bassirou Diomaye Faye dige na ne dina soppi ndogal yi ci Code bi di ñaawal, waaye ñu ngi koy xaar ba tey.